‘De kwaliteit van ruwvoer in relatie tot de beweging van uw paard’

Terug naar 'tips uit de praktijk'

‘De kwaliteit van ruwvoer in relatie tot de beweging van uw paard’

Heeft u wel eens gedacht aan de link tussen de organen van uw paard en de bewegingen van uw paard?

Inleiding

De organen van uw paard zijn 24 uur per dag werkzaam! In deze ‘Tip uit de praktijk’ geef ik u informatie over 1 van de belangrijkste buikorganen: de darmen van het paard.

Anatomie van het Caecum

Het caecum van het paard is het gedeelte van de darm waar ruwvoer wordt verteerd. Dit proces heet fermentatie. Wanneer je kijkt naar de anatomie van het paard is het caecum een grote, komma-vormige, zak die door de lengte van de romp van het paard loopt.

 

Buik organen paard

Wanneer je bij je paard staat (aan de RECHTER kant van het paard) kun je je bovenaan in de lies, vlak voor het bot van het bekken, de kop van het caecum vinden, deze kop heeft de grootte van een vuist (nr. 3 op bovenstaande afbeelding). Vervolgens loopt het caecum naar beneden en naar voren (helemaal tot aan het borstbeen, waar de singel doorgaans ligt, nr. 10 op bovenstaande afbeelding).

Je begrijpt nu dat dit hele gedeelte van de darm een komma vormige zak vormt die door de hele lengte van de romp het paard loopt en dan ook veel invloed heeft wanneer er iets mis is!

Wat kan er mis gaan?

Zoals in de inleiding al beschreven staat is de functie van het caecumgedeelte van de darmen van het paard het verteren van het ruwvoer van het paard. In de volgende situaties kan een paard in de problemen komen:

- slechte kwaliteit hooi (stoffig/verschimmeld/te oud/te jong)

- het voeren van kuilvoer (gekuild gras)

Helaas wordt er (vanuit kostenoogpunt en/of beschikbare opslagruimte)steeds vaker kuilvoer gevoerd wat niet goed verteerbaar is. Ook al wordt dit vaak verkocht als ‘paardenkuil’, let altijd goed op of jou paard er wel raad mee weet! Wanneer je toch afhankelijk bent van kuilvoer voor jouw paard, zorg er dan voor dat het paard tevens de beschikking heeft over stro (bij voorkeur op basis van gerst of spelt).

Aan de buitenkant van het paard is door observatie veel informatie te vinden!

Bij het voeren van ongeschikt ruwvoer zal het caecum van het paard na verloop van tijd overprikkeld raken en raakt de functie verstoord. Het caecum kan dusdanig geirriteerd raken dat je bij de kop van het caecum (zie boven voor de juiste lokalisatie) een bolling zal kunnen waarnemen. Bij aanraking van de betreffende plek zal het paard geprikkeld reageren (omkijken, zwaaien met de staart, evt. een achterbeen optillen). Let op, het kan heel pijnlijk zijn voor het paard.

Naast bovenstaande test om te bepalen of het caecum geirriteerd is, kunt u kijken hoe uw paard staat: staat het paard 4-kant? Is het paard onderstandig? Of juist langgerekt? Is er misschien 1 been dat telkens onder of buiten de massa gezet wordt? Let op: bovenstaande afwijkingen op het staan die je kunt zien bij je paard zijn symptomen (en kunnen dus, naast buikproblemen, diverse andere onderliggende oorzaken hebben).

Wat merkt u tijdens beweging?

Omdat irritatie van het caecum pijnlijk is en de beweeglijkheid van het caecum verminderd zijn er verschillende symptomen merkbaar bij uw paard. Of u zich nu wel of niet met dressuur bezig houdt, uiteindelijk zal het sowieso zichtbaar zijn in de bewegingen van uw paard. Van belang is daarom te realiseren dat er 2 fasen zijn.

In de eerste fase zal het paard de verstoring in het caecum als acuut ervaren en onmiddellijk geneigd zijn om naar de pijn toe te buigen om ruimte te maken (denk maar aan bijv. iemand met buikpijn, die zal meer gebogen in bed liggen). Gevolg is dat de rechter zijde van het paard korter wordt (omdat het caecum aan de rechter zijde ligt), m.a.w.: naar de linker zijde buigen wordt lastiger.

In de tweede fase (kan al na enkele weken in gaan, maar ook pas na enkele maanden zichtbaar zijn) zal het paard meer ruimte willen maken voor het overprikkelde caecum. Dit heeft als gevolg dat het paard de rechter zijde langer maakt (en moeilijk naar rechts wil buigen). Ook het ondertreden van het rechter achterbeen (voorwaarde bij rechter galop) zal verminderd mogelijk zijn en/of als heel lastig ervaren worden.

Advies

U ziet dat de juiste kwaliteit van ruwvoer direct effect heeft op het buigen van uw paard! Wanneer uw paard dus problemen laat zien in de buiging naar links of naar rechts (welke buiging is afhankelijk van de fasen zoals hierboven beschreven) en uiteindelijk bij het aangalopperen in de rechtergalop: kijkt u dan eens kritisch naar de kwaliteit van de ruwvoer bij u op stal (naast een check van de bijbehorende gewrichten).